Thủ thuật M-Code nâng cao cho Power Query (dành cho người đã biết căn bản)
Power query là một công cụ xử lý trích xuất dữ liệu mạnh xuất hiện trong Excel 2016, Excel 2019, Excel 365 và cả Power BI. Công cụ này thực sự mạnh và dễ sử dụng trên giao diện Query Editor, với các bước chuyển đổi, chỉnh sửa dữ liệu trực quan và dễ dàng thao tác.Khi thao tác các step trong Power query editor, Excel tự biên dịch thành các câu lệnh theo ngôn ngữ M.
Tài liệu trước đã giới thiệu ở mức độ căn bản ngôn ngữ M đã được dùng trong Power query với các quy tắc viết M-Code và các cấu trúc cần thiết nhất. Ở mức độ căn bản, khi sử dụng power query Excel hay Power BI, chúng ta thao tác trên giao diện chính, sử dụng các nút nhấn trên ribbon để thực hiện. So với lập trình VBA thì chỉ dừng ở mức record macro. Mặc dù các thao tác cơ bản này trong mức độ nào đó đã đủ dùng để lấy dữ liệu về, xử lý thành dữ liệu chuẩn sẵn sàng để tạo báo cáo. Tuy nhiên cũng có chút hạn chế nếu phải xử lý dữ liệu nhiều hơn, phức tạp hơn.
Tài liệu này sẽ đề cập đến việc tự viết query trong Advanced Editor và đề cập đến việc viết hàm tự tạo và các hàm dùng để viết vòng lặp.
_____________________
Viết M-Code giống như lập trình VBA, mỗi người viết sẽ có phong cách riêng, và tư duy logic riêng. Người mới học có thể vô tình định hướng theo tư duy của người dạy, của người soạn tài liệu, của những bài giải tìm thấy trên mạng, và vô tình bị ảnh hưởng bởi phong cách của những người ấy. Ngoài ra người học vẫn có thể tự định hình 1 phong cách riêng của mình, và có những tư duy độc đáo của riêng mình.
Tài liệu này viết dựa trên những gì tôi đã trải nghiệm, và tôi chia sẻ các thủ thuật, phương pháp để viết Mcode sao cho dễ đọc dễ hiểu, dễ chỉnh sửa, cho đến khi hoàn thiện và cả cho sau này khi đọc lại hoặc cải tiến thêm. Hãy ghi nhớ rằng tôi chỉ bày phương pháp, không áp đặt. Hãy tự phát triển theo ý mình để đạt kết quả “dễ đọc dễ hiểu, dễ chỉnh sửa” là được.
Tài liệu này gồm 5 chương:
I. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
II. CHƯƠNG 2: LẬP TRÌNH M-CODE
III. CHƯƠNG 3: CÁC VÒNG LẶP
IV. CHƯƠNG 4: TÌM VÀ SỬA LỖI
V. CHƯƠNG 5: ĐIỀU KHIỂN QUERY
Với khả năng và dựa vào nghiên cứu của cá nhân người viết, đây chỉ là những kinh nghiệm và những thủ thuật đã sử dụng, nay truyền đạt lại, chưa phải là 1 tài liệu có thể gọi là giáo trình dạy chuyên đề. Người đọc có thể tận dụng những kinh nghiệm có sẵn trên đây để áp dụng vào công việc của mình, còn vấn đề chính của M-Code vẫn là tư duy logic, tìm ra thuật toán tốt nhất, và áp dụng những thủ thuật tối ưu.
Ngoài ra còn phải chịu lục lọi những hàm tương xứng với nhu cầu trong thư viện hàm của Microsoft để áp dụng.
Hy vọng tài liệu này góp phần cho các bạn tiến bộ trong lập trình M-Code và áp dụng được trong công việc.
Trân trọng giới thiệu,
Ngày 09/03/2026
Phạm Thành Mỹ (ptm0412)
